Σενάριο Γάμου (2011)

(post και-στα-δικά-μας)

Ο τίτλος ξενίζει. Σενάριο Γάμου (Marriage Plot, Εκδ. Πατάκη). Μα, γράφεται βιβλίο περί γάμου το 2011; Την εποχή των singles, των metro-a-sexual, των συμβόλαιων συμβίωσης, των φιλικών διαζυγίων; Εξαρτάται, αν είσαι ο (βραβευμένος με Πούλιτσερ) Τζέφρι Ευγενίδης που ήδη έχεις γράψει ένα μυθιστόρημα για παρθένες που ποτέ δε θα φτάσουν σε ηλικία γάμου (The Virgin Suicides) και ένα άλλο για το διχασμό του ενός φύλου σε δύο (ή την ένωση των δύο σε ένα (υποθέτω, δεν το έχω διαβάσει))(Middlesex) τότε θα μπορούσες να πεις ότι ίσαμε που κλείνει και τριλογία με το Σενάριο Γάμου. Και που βέβαια ο γάμος ως γάμος/τελετή επουδενί δεν είναι το κύριο θέμα το βιβλίου. Αλλά μια πρόκληση για να μιλήσει ο συγγραφέας για πράματα σχετικά με παντρειές (αγάπη, φιλία, ερωτικές εμμονές, ανταπόκριση και μη, θυσίες) 2 αιώνες μετά τα μυθιστορήματα της Τζέιν Όστεν και των Αδελφών Μπροντέ. Και ένα θεμελιακό γεγονός στην πλοκή του έργου που αντί να εξισορροπήσει κάποιες τεταμένες καταστάσεις (όπως στόχευε) έχει τελικά τα αντίθετα αποτελέσματα.

(ΠΡΟΣΟΧΗ: ΔΕΝ ακολουθούν spoilers οπότε συγχωρέστε κάποια εκ των πραγμάτων αοριστία)

Το βιβλίο διηγείται τις παράλληλες ιστορίες 3 φοιτητών που σπουδάζουν στο ίδιο κολέγιο κάπου στις αρχές της δεκαετίας του 80. Και γιατί, παρακαλώ, ειδικά εκείνη την εποχή; Δύσκολο να πει κανείς. Θα υπέθετα για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί πιστεύω ότι τα ποσοστά των γάμων στη Φάση Ένα, δηλ. αμέσως μετά το σχολείο ή το κολλέγιο μεταξύ δύο συμμαθητών/συμφοιτητών, ήταν υψηλότερα τότε και άρα έχει μεγαλύτερη βάση το να μιλάει ένα μυθιστόρημα για γάμο 23χρονων. Δεύτερον, γιατί ένα βασικό στοιχείο της πλοκής είναι η αδυναμία επικοινωνίας μεταξύ των χαρακτήρων σε κάποια φάση που χωρίζουν οι δρόμοι τους. Σήμερα ή ακόμα ακόμα και το 2000 (ή λίγο πιο πριν) με τα κινητά και το internet δεν τίθεται θέμα μη επικοινωνίας (το αντίθετο, θες να κρυφτείς και δεν μπορείς). Αρχές των 80ς, όμως, η απουσία επικοινωνίας μπορεί να γίνει κάλλιστα ένας νοερός 4ος χαρακτήρας που ο Ευγενίδης πλάθει για να επηρεάσει τα δρώμενα. (Συγγραφική τάπα: όταν ο Ευγενίδης ρωτήθηκε σχετικά απάντησε ότι και εκείνος εκείνη την εποχή ήταν φοιτητής οπότε μπορούσε να μιλήσει καλύτερα για πράγματα που ήξερε).

weddingplot

Το βιβλίο διαβάζεται απνευστί. Η πλοκή συνεχώς ξετυλίγεται, ενδιαφέροντα αλλά και αναπάντεχα πράγματα συμβαίνουν, οι 3 χαρακτήρες βρίσκονται εκούσια ή ακούσια συνεχώς μπροστά σε νέες προκλήσεις. Σχηματίζουν ένα ερωτικό τρίγωνο που μόνο κατ’ όνομα είναι τέτοιο, πιο πολύ μοιάζει με διακόπτη ρεύματος που εξυπηρετεί δύο ηλεκτρικά κυκλώματα, κατά βάση είναι πάντοτε On στο 1ο κύκλωμα, αλλά από καιρό σε καιρό αλλάζει θέση για να φορτίσει κάποιους πυκνωτές και στο 2ο. Τρία μεγάλα + για τον Ευγενίδη:

1. Περιγράφει ένα σωρό τόπους (και τοπικές συμπεριφορές) σα να ΄χει ζήσει χρόνια σε καθένα από αυτούς. Και καλά οι πόλεις. Η αναλυτικότατη περιγραφή, όμως, μιας πολύ ιδιαίτερης κατάστασης στην οποία τελεί ένας χαρακτήρας πώς επιτυγχάνεται; Ελπίζω μέσω έρευνας και φαντασίας και όχι μέσω προσωπικών βιωμάτων.

2. Το κείμενο κυλάει τόσο αβίαστα και φυσικά που ξαφνικά βρίσκεις τον εαυτό σου να διαβάζει εκτεταμένα επεισόδια από flash back χωρίς να έχεις καταλάβει ότι είχε διακοπεί η συνεχής ροή του χρόνου. Ακούγεται ίσως χαοτικό ή ασαφές, όμως πρόκειται για ένα καλοστημένο κόλπο που σε κάθε κεφάλαιο χρησιμοποιεί ο Ευγενίδης, δεν ξέρω, για να νοστιμεύσει ίσως λίγο την αφήγηση ή για να κεντρίζει συνεχώς την προσοχή του αναγνώστη.

3. Παρομοιώσεις. Ένα δείγμα της ποιότητας κάθε συγγραφέα είναι και οι πρωτότυπες παρομοιώσεις του. Ο Ευγενίδης χρησιμοποιεί κάποιες, όχι πολλές, αλλά αρκετά στοχευμένες. Όλες τους ικανοποιούν στο μέγιστο βαθμό το σκοπό κάθε καλής παρομοίωσης: να επιτρέπει στον αναγνώστη να κατανοεί άγνωστές του συμπεριφορές προσαρμόζοντάς τες σε οικεία προς αυτόν νοήματα και σχήματα. Πχ «…σκέψεις στοιβάζονταν στο κεφάλι του σαν εναέριο μποτιλιάρισμα πάνω από αεροδρόμιο. Υπήρχαν 2 τζετ με Μεγάλες Ιδέες, ένας στόλος Μπόινγκ 707 φορτωμένα με το φορτίο των αισθητικών εντυπώσεων (το χρώμα το ουρανού κλπ), καθώς και Λίαρτζετ γεμάτα με μοναχικές παρατηρήσεις που επιθυμούσαν να ταξιδέψουν ινκόγκνιτο. Από τον πύργο ελέγχου μέσα στο κεφάλι του μετέδιδε μηνύματα καθοδηγώντας τα αεροπλάνα/σκέψεις…Ο χείμαρρος της κυκλοφορίας ήταν αδιάκοπος…»

Μια έξυπνη παρομοίωση τον βοηθάει και στο γλυκό κλείσιμο του έργου του. Φοβερό εύρημα ότι έχει προεισαγάγει καλά σχεδιασμένα το ένα σκέλος της παρομοίωσης 200 σελίδες πίσω, πιο πριν από τη μέση του βιβλίου. Και κάπου εκεί, στο τέλος, το χρησιμοποιεί για να αντιληφθούν οι πρωταγωνιστές και μαζί με αυτούς και μεις ποια θα είναι η αναπόφευκτη λύση του δράματος.

Advertisements

4 thoughts on “Σενάριο Γάμου (2011)

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s