το αυγό του συγγραφέα

(post ομελέτα)

Columbus Breaking the Egg: χαρακτικό του William Hogarth

Στη συλλογή διηγημάτων Το Κορίτσι Στο Ψυγείο ο Ισραηλινός Έτγκαρ Κέρετ έχει συγκεντρώσει μια πινακοθήκη αλλόκοτων χαρακτήρων που ποτέ δε θα φανταζόμασταν ότι μπορεί και να έχουν «ψυχή» και να μιλάνε. Έτσι, μας διηγείται ιστορίες για το ζευγάρι που κάνει σεξ στην κόλαση, για τις σκέψεις των στόχων στο σκοπευτήριο, για το ανίκητο τέρας του ταβλιού, για τον άνθρωπο που ήθελε να χαθεί, για τη γυναίκα που ερωτεύτηκε το τίποτα. Κάθε ιστορία είναι φτιαγμένη από υλικά οικεία, εύπλαστα, γνωστά σε όλους μας, πολλές φορές συλλαμβάνω τον εαυτό μου να σκάω από ζήλεια, γιατί να μην είχα σκεπτεί κι εγώ μια τέτοια απλή και παράδοξη ιστορία; (Που φυσικά δε θα την υπηρετούσα ούτε στο ελάχιστο με τόσο μπρίο και συνοχή και επιτυχία όσο ο Κέρετ). Κάθε διήγημα είναι ένα αυγό-πρόσχημα που ο Κέρετ είναι ο πρώτος που αποφασίζει να το σπάσει για να το στήσει όρθιο, να το πλάσει σε μύθο, να το δομήσει (συνήθως με σύντομες, αδρές πινελιές) και να μας εκπλήξει. Γιατί με τον Κέρετ περιμένεις πάντα ως το πολύ τέλος για μια φράση, για μια πρόταση, για μια λέξη που θα δικαιώσει και απογειώσει όλη την αφηγηματική παραδοξότητα.

Αναρωτιέμαι, τώρα. Υπάρχουν άλλα αυγά εκεί έξω για να σπάσουμε; Έχουν ειπωθεί όλα και με κάθε δυνατό τρόπο; Εξαντλήσαμε την κυριολεξία, βυθιστήκαμε στη φιλοσοφία, μπουχτίσαμε από τη μεταφορά, ξεπετάξαμε τον μεταμοντερνισμό; Κάθε μέρα εκατομμύρια άνθρωποι κάτι γράφουν. Κάθε μέρα εκατομμύρια αυγά σπάνε για να στηθούν όρθια, τα περισσότερα καταλήγουν μια χλαπάτσα από τσόφλια, ασπράδια και υγρά κρόκων κι όλα μαζί μια τερατώδης ομελέτα που λέγεται blogόσφαιρα. Είμαι και γω χαμένος κάπου εκεί, η ζωή είναι μίμηση ιδεών, η συγγραφή μίμηση ζωής, το blogging μίμηση συγγραφής, το σανκότινγκ μίμηση blogging.

Όσο για τον Κέρετ, εκείνος βρίθει από διηγηματικές μελωδίες. Μπορείς να πεις ότι είναι ο Moby της λογοτεχνίας. Άλλοτε μελωδικός, άλλοτε τραχύς, εύπεπτος, ανεξάντλητος. Προς επίρρωση όλων αυτών, να και το διήγημά του Το ζήτημα της ύβρεως που έχει θέμα ελληνικό. Απλό και άψογο.

———-

Όταν ο Αντίων ήταν πέντε χρονών, είδε από το παράθυρο του τρένου του πατέρα του ένα άνθρωπο τυφλό να περπατάει στο δρόμο. Πάνω στο αόμματο πρόσωπό του υπήρχε τόσος πόνος που ο Αντίων άρχισε να κλαίει. Ο τυφλός, όπως του είπαν, βασίλευε κάποτε στη Θήβα και ήταν ισχυρός και σοφός. Η μοίρα όμως αποδείχθηκε πολύ πιο δυνατή και πανούργα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της νιότης του ο Αντίων άκουσε πολλές ιστορίες για άρχοντες έξυπνους και θαρραλέους, που έτυχαν τρομερής και φοβερής μοίρας. Μερικές φορές ο Αντίων πίστευε πως κάθε εξέχουσα προσωπικότητα για την οποία είχε ακούσει ήταν καταδικασμένη να έχει άσχημο τέλος. Ο Αντίων, που ήταν ένας άρχοντας θαρραλέος και ικανός καθόλου λιγότερο απ’ αυτές τις τραγικές μορφές, δεν μπορούσε να απαλλαγεί από την αίσθηση ότι τον περίμενε μια ανάλογη μοίρα. Προκειμένου να μπορέσει να ξεγελάσει το τρομερό τέλος που φοβόταν, ο Αντίων αγωνίστηκε να κατανοήσει ποια υπήρξε η συμπεριφορά αυτών των γιγάντων που τους οδήγησε σ’ ένα τόσο τραγικό τέλος. Αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη όλων των δεδομένων της ζωής και του θανάτου αυτών των τραγικών μορφών και προσπάθησε να βρει τα κοινά σημεία που τις ένωναν. Μετά από χρόνια κοπιαστικής δουλειάς, και παραμελώντας το βασίλειό του, ο Αντίων, βρήκε την απάντηση: το κοινό σημείο όλων αυτών των τραγικών προσώπων ήταν η αλαζονεία που τα έκανε να αισθάνονται ικανά να εναντιωθούν στους θεούς, στη Μοίρα. Δεν ήταν λίγες οι φορές που ο Αντίων είχε αισθανθεί πως αυτού του είδους η αλαζονεία χτυπούσε και τη δική του πόρτα. Από την ώρα όμως που κατάλαβε τον κίνδυνο που εγκυμονούσε, φρόντιζε πάντα να την καταπνίξει. Ονόμασε την αλαζονεία «ύβριν» και, όποτε αισθανόταν πως προσπαθούσε να εισβάλει και να τον κυριεύσει, επαναλάμβανε το όνομά της και έφερνε μπροστά στα μάτια του τη μορφή του αόμματου Οιδίποδα, και η ύβρις σκορπιζόταν στον άνεμο. Ο Αντίων έζησε μια ζωή ευτυχισμένη και μακριά, απαλλαγμένη από προδοσία και θλίψη. Κι όταν βρέθηκε ξαπλωμένος στο κρεβάτι του πόνου, περιστοιχισμένος από τους πολυάριθμους αγαπημένους του, ήξερε επιτέλους πως είχε καταφέρει αυτό που κανένας δεν είχε καταφέρει πριν από εκείνον: να υπερνικήσει το εγώ του.

«Ύβρις», ψιθύρισε και πέθανε.

Ο Ερμής τον οδήγησε με σεβασμό στον κόσμο των νεκρών, και ο Αντίων τον ακολούθησε στητός και περήφανος. Πού και πού του φαινόταν πως ο προπορευμένος Ερμής έπνιγε ένα γελάκι, ήταν όμως μόνο στη φαντασία του. Στον κάτω κόσμο του παραχώρησαν μια θέση τιμητική. Αριστερά του καθόταν η Αντιγόνη και δεξιά του ο Οιδίπους, του οποίου η βασανισμένη μορφή είχε χαραχτεί στη μνήμη του από τότε που ήταν ακόμα παιδί. Μετά από λίγα λεπτά μπήκε στην αίθουσα ένας φτερωτός αγγελιοφόρος, πλησίασε εκείνους που κάθονταν στο πλάι του και ανήγγειλε στον καθέναν τους κάτι με δυνατή φωνή.

«Το βασιλικό Βρετανικό Θέατρο πρόκειται να ανεβάσει μια παράσταση για σένα τον Δεκέμβριο», ανήγγειλε ο αγγελιαφόρος στον Οιδίποδα, «με τον Κένεθ Μπράνα στον πρωταγωνιστικό ρόλο».

«Ο Κένεθ Μπράνα θα παίξει εμένα», μουρμούρισε μονολογώντας ο Οιδίποδας σα να μην το πίστευε, κι ένα πλατύ χαμόγελο απλώθηκε στο πρόσωπό του.

«Ένα θεατρικό έργο για σένα μπήκε στην ύλη τω σχολείων στη Σκοτία», ανήγγειλε ο κήρυκας στη γεμάτη ευχαρίστηση Αντιγόνη.

«Πεντακόσιες χιλιάδες μαθητές θα κλαίνε για τη δική μου μοίρα», είπε εκείνη κατενθουσιασμένη κι έριξε ένα δάκρυ χαράς.

Και ο Αντίων κάθεται στην καρέκλα του. Ακούει λησμονημένος, παγωμένος από την τρομερή μοίρα του. Υπάρχει μοίρα χειρότερη για έναν τραγικό ήρωα από το να είναι βαρετός και ξεχασμένος; Και το μαρτύριό του δεν θα ήταν τόσο ανυπόφορο αν ερχόταν έστω και μια φορά στα χίλια χρόνια ένας αγγελιαφόρος και του ανακοίνωνε πως ένας ανώνυμος μεταμοντέρνος συγγραφέας έγραψε γι’ αυτόν ένα απαίσιο έργο.

Advertisements

Υποβολή σχολίου

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s